کنه های گیاهی

Tetranychidae

خانواده تترانيخيده

 Tetranychidae  Donnadieu

گونه هاي اين خانواده از نظر وسعت انتشار بزرگترين گروه كنه هاي گياهي را تشكيل مي دهند و در تمام دنيا وجود دارند . اين كنه ها به صورت جمعي زندگي مي كنند و در رديف اولين گروه كنه هاي خسارت زا به شمار مي آيند .

علائم خسارت گونه هاي مختلف اين خانواده به گياه ميزبان ‏‎، وضع آب و هوايي ، تنومندي و شادابي گياه ارتباط پيدا مي كند . ايجاد لكه هاي زرد كم رنگ ، زرد نواري در رگبرگ مياني ‏، لكه هاي رنگ پريده در سطح فوقاني برگ ، ايجاد لكه هاي قهوه اي مايل به قرمز ‏، ايجاد لكه هاي سبز كم رنگ ‏ ، برنزه و چروكيده كردن برگ و ايجاد برگ و ايجاد شبكه تارهاي پيوسته در روي سطح برگ هاي گياهان از جمله خسارت كنه هاي خانواده تترانيخيده به شمار مي آيند . لازم به ذكر است اين كنه ها در هر دو سطح برگ زندگي مي نمايند .

مشخصات كنه هاي تارتن

كنه نر ‏ ‏، پالپ ها در بر دارنده مو هاي حسي انتهايي كه بلندي آن حدود دو برابر قاعده شان مي باشد . پنجه پاي اول داراي چهار جفت موي حسي و دو سولينيدي مجاور موهاي دو تايي ، امپوديوم پاي اول در بردارنده خار ميان پشتي كه در حدود نصف طول خارهاي قاعده اي شكمي مي باشد . امپوديوم پاي دوم 3 جفت موي قاعدهاي شكمي و خار ميان پشتي دارد . امپوديوم پاي سوم و چهارم هر كدام يك خار ريز قابل رويت را دارا مي باشند . آلت تناسلي تر تسبتا باريك ، در قسمت پشتي انهنا دار كه بر آمدگي بزرگي دور از نقطه اتصال دارد . حاشيه پشتي بر آمدگي ، زاويه پهن و بازي را دارد و حاشيه عقبي استوانه انحنا كمي دارد .

كنه ماده سطح پشتي مجهز يه 13 جفت موي مضرس كه بلندتر از فاصله بين قاعده شان مي باشد . نقوش مخطط هيستروزومال بين سومين جفت دورسوسنترال و چهارمين جفت دورسوسنترال بطور طولي قرار گرفته و يك نقش الماسي شكل در فضاي بين اين دو جفت مو وجود دارد زائده هاي پشتي بزرگ نيم دايره و نسبتا كوتاه هستند . پريترم در راس قلاب مانند و كلفت مي باشد .

کنه های گیاهی

کنه های گیاهی گروهی مجزا از حشره ها بوده و مربوط به زیر گروه  Acari می باشند که در برسی های انجام یافته طی دهه اخیر ، به عنوان یک عامل خسارت زا و کاهش دهنده ، محصول های کشاورزی به شمار می آیند . این کنه ها بیشترین خسارت را برای کشاورزان به بار می آورند ولی این مسئله مهم از نظر بسیاری از آنها قابل رویت نیست .

برسی کنندگان مسائل کشاورزی ، میزان خسارت ایجاد شده توسط کنه های گیاهی را بر سبزی ها و صیفی ها ، محصول های باغی ، گیاهی زینتی ، حبوبات ، گیاهی لیفی ، غلات و بعضی از محصول های تجاری مشاهده کرده و بر اساس پژوهش های صورت گرفته ، میزان خسارت بر روی شلتوک برنج بین 20 % تا 25 % ؛ نیشکر 20 % تا 30 % ، انواع سبزی ها 10 تا 15 % ؛ چای 5 % تا 10 % ( در کشور هند ) گزارش شده است . از میزان این خسارت در ایران بر روی محصولات فوق تاکنون ارزیابی دقیقی انجام نگرفته است . ولی تخمین محافظه کارانه می تواند حدود خسارت را بسیار جدی به شمار آورد و به هر حال کنه های خسارت زا در کشاورزی نیز دشمنانی دارند که دوستان انسان به حساب آمده و توسط آنها می توان از افزایش جمعیت و ایجاد خسارت های ناگهانی جلوگیری کرده و تعادل محیط زیست را نیز برقرار ساخت.

اختلاف کنه ها با حشره ها و عنکبوت ها :

کنه ها را به آسانی می توان از حشره و عنکبوت ها به طریق زیر مجزا ساخت . کنه ها بدون بال بوده دارای آرواره هستند و شاخک در سر دارند . آنها به طور معمول دارای چهار جفت پا در مرحله بلوغ می باشند . در حالی که حشره ها ( بدون بال و بال دار ) دارای سه جفت پا هستند و تفاوت آنها را با عنکبوت ها می توان با بدن دو قسمتی از یکدیگر تفکیک کرد و بدین صورت که عنکبوت ها دارای چهار جفت پا در قسمت جلوی بدن ( Cephalothorax) بوده و قسمت شکمی (Abdomen) آنها توسط یک زائده به همدیگر مرتبط می شوند ، در صورتی که بدن کنه ها یکپارچه بوده و بند بند نمی باشد .